အခ်စ ္လူ႔ႏွလံုး ႏွင့္ တူေသာ အသည္း

အခ်စ္

လူ႔ႏွလံုး ႏွင့္ တူေသာ အသည္း ပံုသေကၤတသည္ အစဥ္အလာအရ အခ်စ္ကုိ ကုိယ္စားျပဳသည္

အခ်စ္ ဆုိသည္မွာ လူ႔ခံစားခ်က္ ႏွင့္ ေတြ႕ထိမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးပါဝင္ၿပီး အလြန္ ျပင္းထန္ေသာ စြဲလမ္းမႈကုိ ေခၚသည္။ ျမန္မာ့ ဓေလ့ထုံးစံတြင္ တဏွာပါေသာ ၁၅၀၀ အခ်စ္ ႏွင့္ တပ္မက္ျခင္းကင္းေသာ ၅၂၈ အခ်စ္ ဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိး ခြဲထားသည္။ ၎အခ်စ္ႏွစ္မ်ဳိး အျပင္ တိရစၦာန္၊အရာဝတၳဳ၊ အေၾကာင္းအရာမ်ားကုိ ခ်စ္ေသာ အခ်စ္မ်ားလည္းရွိေသးသည္။ ထုိကြဲျပားေသာ အဓိပၸါယ္မ်ားအျပင္ ေဖၚျပရန္ ခက္ခဲေသာ စိတ္ခံစားမႈမ်ား အတြင္းမွ အခ်စ္ ဆုိေသာ အခက္ခဲဆံုး စိတ္ခံစားမႈေၾကာင့္ အခ်စ္ ကုိ ဖြဲ႔ဆိုသတ္မွတ္ရာတြင္ အၿမဲပင္ ကြဲလြဲမႈမ်ား ရွိသည္။

အေျခခံအားျဖင့္ အခ်စ္သည္မွာ အျခားသူ တစ္ေယာက္ကိုေဖၚျပ၍ မရႏုိင္ေလာက္ေအာင္ အလြန္ျပင္းထန္ေသာ ၾကင္နာျခင္း ခံစားမႈ တစ္မ်ိဳးပင္ျဖစ္သည္။ အခ်စ္ကုိ ဤမ်ွ တုိေတာင္းေသာ အဓိပၸါယ္ဖြင့္မႈပင္ မ်ားစြာေသာ စိတ္ခံစားမႈမ်ား ကုိ ကုိယ္စားျပဳၿပီး တပ္မက္ျခင္း မွသည္ အထိအေတြ႕ အခ်စ္ (romantic love) တဖန္ ပေလတုိ အခ်စ္ ေခၚ လိင္ကိစၥ မပါေသာ အခ်စ္ တုိ႕ပါ သက္ေရာက္ႏုိင္ၿပီး တစ္ေယာက္တည္းမွသည္ အမ်ားသုိ႔လည္း ရည္ရြယ္ႏုိင္သည္။ အခ်စ္ကုိ ပံုစံမ်ဳိးစံုျဖင့္ ျပဳက်င့္က်ၿပီး စိတ္၏ ဗဟုိ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လူမႈေရးတြင္ အဓိက က်ၿပီး အႏုပညာ (creative art) တြင္ အၿမဲပါဝင္သည္။


* 1 အဓိပၸာယ္ဖြင့္ခ်က္မ်ား
* 2 ပုဂၢိဳလ္ေရး မပါေသာ အခ်စ္
* 3 လူ႔အခ်စ္
* 4 ဓာတု သေဘာ
* 5 စိတ္ပညာ သေဘာ
* 6 ယဥ္ေက်းမႈ အျမင္
o 6.1 ျမန္မာ
* 7 ဘာသာေရး ရွဴေဒါင့္
o 7.1 ခရစ္ယာန္
o 7.2 ဗုဒၶဘာသာ
*

အဓိပၸာယ္ဖြင့္ခ်က္မ်ား

အခ်စ္ဟု ဆုိရာတြင္ အေၾကာင္းအရာေပၚ မႈတည္၍ ကြဲျပားေသာ္လည္း ဆက္စပ္ေနေသာ အဓိပၸာယ္မ်ားကုိ ရည္ညႊန္းသည္။ ယဥ္ေက်းမႈ ကြာျခားမႈ၊စိတ္၏ ခံစားမႈကုိ လုိက္၍ အခ်စ္၏ အဓိပၸာယ္ ကြာျခားမႈမ်ားေၾကာင့္ တကမၻာလံုး အတြက္ ကုိက္ညီမည့္ အဓိပၸာယ္ မရရွိႏူိင္ေပ။

အခ်စ္၏ မူလသေဘာေၾကာင့္ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆုိရာတြင္ မၾကာခဏ ညႇင္းဆုိၾကေသာ္လည္း အခ်စ္ကုိ အခ်စ္မဟုတ္သည္ မ်ားႏွင့္ ရွင္းျပႏိုင္သည္။ အခ်စ္သည္ အလြန္ႀကိဳက္ေသာ သေဘာရွိၿပီး အမုန္း ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဖတ္ဟု ဆုိၾကသည္။ အခ်စ္သည္ တဏွာ မဟုတ္ပဲ လိင္ဆႏၵ နည္းၿပီး၊ ခင္တြယ္ေသာ စိတ္ခံစားမႈအတြင္းမွ ေပၚေပါက္လာသည္။ သုိ႔ေသာ္ အလြန္ခင္ေသာ သူငယ္ခ်င္းႏွင့္ကားမတူေပ။ ထုိအျပင္ သူငယ္ခ်င္းအခ်စ္ကား သပ္သပ္ျဖစ္သည္။

နာမ္သေဘာျဖစ္ေသာ အခ်စ္သည္ ရႈပ္ေထြးၿပီး အခ်စ္ ဒႆနမ်ားတြင္ ဆုိရုိးဆန္ဆန္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ခ်က္မ်ား ရွိခဲ့ေလရာ၊ ေက်ာ္ၾကားေသာ ၎စာသားတုိ႔မွာ ဘီဂ်ယ္၏ "အခ်စ္သည္ အရာရာကုိ ေအာင္ျမင္သည္" (Love conquers all), ဗီတယ္၏ "အခ်စ္သာလုိသည္" (All you need is love) ႏွင့္ ဘာတရံ ရုဇ္ဆယ္၏ ႏႈိင္းရွင္ျခင္း မဟုတ္ေသာ "အတုိင္းမဲ့ အခ်စ္" (absolute value) တုိ႔မွာ ထင္ရွားသည္။
ပုဂၢိဳလ္ေရး မပါေသာ အခ်စ္

လူတစ္ေယာက္သည္ တုိင္းျပည္၊ လူမ်ဳိး(သုိ႔)ရည္မွန္းခ်က္တုိ႔ကုိ တန္ဖုိးႀကီးႀကီးထား၍ ျမတ္ျမတ္ႏုိးႏုိး ခ်စ္ႏုိင္သည္။ ထုိ႔အတူ ဝီကီ ဝုိင္းေတာ္သား တုိ႔ကဲ့သုိ႔ အနစ္နာခံကာ ကူညီေသာ အေပ်ာ္တန္း အလုပ္သမားတုိ႔၏ အခ်စ္သည္လည္း တစ္ခါတစ္ရံ လူ႔ခ်စ္ျခင္းမွ မေမြးဖြားေသာ္လည္း ျမင့္ျမတ္ေသာ အာဇာနည္ဆန္ေသာ ခံစားမႈမ်ားႏွင့္ ေရာေထြး၍ ပုဂၢိဳလ္ေရးမပါေသာအခ်စ္မ်ား ျဖစ္ေပၚႏုိင္သည္။ လူတုိ႔သည္ အရာ၀တၳဳ၊ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္(သုိ႔မဟုတ္) လုပ္ငန္းေဆာင္တာ မ်ားကုိလည္း တြယ္ဖက္မိလွ်င္ ခ်စ္သြားႏုိင္သည္။ အကယ္၍ ၎တြင္ လိင္ကိစၥ ပါခဲ့လွ်င္ အခ်စ္လြန္ (Paraphilia) အဆင့္ ေရာက္သည္ဟု ေခၚသည္။
လူ႔အခ်စ္
ဘြားေအ ႏွင့္ ေျမး

လူအခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ေသာ အခ်စ္ကုိ လူ႔အခ်စ္ (Interpersonal love) ဟုေခၚသည္။ ၎သည္ ႀကိဳက္ျခင္းထက္ ခံစားမႈ ပုိကဲသည္။ တစ္ဖက္သက္ အခ်စ္ ဆုိသည္မွာ အျပန္အလွန္ မရွိေသာ ခ်စ္ျခင္းကုိ ေခၚသည္။ လူ႔အခ်စ္ သည္ လူမႈေရးႏွင့္ မ်ားစြာ ဆက္စပ္သည္။ ၎အခ်စ္ကုိ မိသားစု၊ သူငယ္ခ်င္း ႏွင့္ လင္မယားၾကားတုိ႔တြင္ ျဖစ္ေပၚေပမည္။ လူ႔အခ်စ္ ေၾကာင့္ erotomania ကဲ့သုိ႔ စိတ္ေဝဒနာ မ်ားစြာတုိ႔လည္း ျဖစ္ႏုိင္သည္။

သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ဒႆန ႏွင့္ ဘာသာေရး တုိ႔သည္ အခ်စ္ သေဘာကုိ အလြန္ ေတြးဆခဲ့ေပသည္။ ၂၀ ရာစု ႏွစ္တြင္ အခ်စ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိတ္ပညာ တြင္ အမ်ားအျပား ေရးသားခဲ့သည္။ ေနာက္ပုိင္းႏွစ္မ်ားတြင္ အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလည္းျခင္း စိတ္ပညာ (evolutionary psychology)၊ အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲျခင္း၊ မႏုႆေဗဒ၊ ဦးေႏွာက္ေဗဒ (neuroscience) ႏွင့္ ဇီဝေဗဒ မ်ားသည္လည္း အခ်စ္၏ သဘာဝ ႏွင့္ လုပ္ငန္းတုိ႔ကုိ ေလ့လာသည္။
ဓာတု သေဘာ

ဇီဝေဗဒသည္ လိင္ကိစၥကုိ အခ်စ္ဟု ျမင္ၿပီး ဆာေလာင္ျခင္း တုိ႔ကဲ့သုိ႔ ႏုိ႔တုိက္ သတၱဝါ တုိ႔၏ တြန္းအားဟု ျမင္သည္။[1] အခ်စ္ အေၾကာင္းတြင္ ထိပ္တန္းျဖစ္ေသာ Helen Fisher သည္ အခ်စ္ ေတြ႕ၾကံဳမႈကုိ ထက္ဆက္ေနေသာ အပုိင္းသံုးပုိင္း တဏွာျဖစ္တည္မႈ၊ ဆြဲငင္မႈ၊ တြဲမက္မႈ ဟု၍ ပုိင္းျခားထားသည္။ လူတုိ႔၏ ေဖၚျပျခင္းမ်ားေၾကာင့္ တဏွာျဖစ္တည္ၿပီး၊ အခ်စ္ ဆြဲငင္မႈ ျဖစ္ကာ လူတုိ႔၏ စြမ္းအင္မ်ားကုိ မိတ္လုိက္ရာတြင္ သံုးၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ မ်ဳိးဆက္သစ္မ်ား ေပါက္ပြားကာ တြဲမက္မႈ ျဖစ္ေစသည္။

တဏွာသည္ မိတ္လုိက္ျခင္းကုိ အားေပးေသာ ျပင္းျပသည့္ လိင္ဆႏၵကုိ ျဖစ္ေပၚေစၿပီး၊ testostrone ႏွင့္ estrogen ကဲ့သုိ႔ ဓာတု ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား ပုိမုိ ထြက္ေလသည္။ ၎အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈသည္ ရက္တပတ္ သုိ႔မဟုတ္ လ အနည္းငယ္ ကာလအပိုင္းအျခားတစ္ခုထိ ၾကာသည္။ အခ်စ္ ဆြဲငင္မႈ သည္ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးတစ္ေရာက္ အတြက္သာ ေရြးခ်ယ္၍ မိတ္လုိက္ရန္ အခ်စ္စိတ္ ျဖစ္ေပၚၿပီး ၎အခ်စ္စိတ္သည္ အမွန္တကယ္ မိတ္လုိက္ၿပီးေသာအခါ ေလ်ာ့က်သြားျပန္သည္။ မၾကာေသးမွီက ဦးေႏွာက္ေဗဒ (neuroscience) ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္အရ လူတစ္ေရာက္ခ်စ္မိလွ်င္ ဦးေႏွာက္သည္ ဓာတု ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား ျဖစ္သည့္ pheromones၊ dopamine၊ norepinephrine ႏွင့္ serotonin တုိ႔ အဆက္မျပတ္ ထုတ္လုပ္ေပးသည္။ ၎တုိ႔သည္ အဖီတမင္း ကဲ့သုိ႔ ဦးေႏွာက္၏ သာယာမႈ အထြတ္အထိပ္ (pleasure center) ကုိ ဆြေပးၿပီး ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း ျမန္ကာ စိတ္လႈပ္ရွားျခင္းႏွင့္အတူ အစား၊ အအိပ္ ပ်က္ေစသည္။ [2]

တဏွာျဖစ္တည္မႈ ႏွင့္ အခ်စ္ဆြဲငင္မႈ မွာ ခဏတာ ျဖစ္ေပၚရန္ရွိၿပီး တတိယ အဆင့္မွာ ေရရွည္ ဆက္ဆံေရးအတြက္ ရည္ရြယ္သည္။ ဆြဲငင္မႈ သည္ ေႏွာင္ႀကိဳး တစ္မွ်င္ျဖစ္ၿပီး ဆက္ဆံေရးကုိ အားေပးၿပီး ႏွစ္မ်ားစြာ ၾကာႏုိင္သည္။ ေႏွာင္ႀကိဳးမ်ားကုိ လက္ထပ္ျခင္း ႏွင့္ သားဆက္မ်ား သုိ႔မဟုတ္ အျပန္အလွန္ ဆက္ဆံေရးမ်ားက ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ လုိအပ္ခ်က္အလုိက္ ခ်ည္ေႏွာင္ထားသည္။ ၎တုိ႔သည္ တုိေတာင္းေသာ ဆက္ဆံေရးမ်ားထက္ အဆင့္ျမင့္သည့္ ဓာတု ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေသာ oxytocin ႏွင့္ vasopressin တုိ႔ကုိ သံုးသည္။[2] လူမ်ား ခ်စ္ကၽြမ္း၀င္စတြင္ nerve growth factor (NGF) ေခၚ ပရုိတိန္း ေမာ္လီက်ဴးမ်ား ပိုမိုထြက္ရွိၿပီး တစ္ႏွစ္အၾကာတြင္ မူလအေျခသို႕ ျပန္က်သြားသည္ကို Pavia University မွ အီတာလံ သိပၸံပညာရွင္ မ်ားက ၂၀၀၅ခုႏွစ္တြင္ ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့သည္။[3]
စိတ္ပညာ သေဘာ

စိတ္ပညာသည္ အခ်စ္ကုိ သိမႈ (cognitive) ႏွင့္ လူမႈေရး သဘာဝ အျဖစ္ သရုပ္ေဖာ္သည္။ စိတ္ပညာရွင္ Robert Sternberg သည္ အခ်စ္ ႀတိဂံ သီအုိရီ (triangular theory of love) ကုိ ေရးဆြဲခဲ့ၿပီး အခ်စ္သည္ နီးစပ္ျခင္း၊ သံဒိတ္ဌာန္ ခ်ျခင္း (commitment) ႏွင့္ အရူးအမူး ျဖစ္ျခင္း (passion) သံုးမ်ဳိး ပါဝင္ေၾကာင္း ျငင္းဆုိျပဳခဲ့သည္။ နီးစပ္ျခင္း သည္ လူႏွစ္ေယာက္ ကုိယ္ေရးကုိယ္တာ ကိစၥမ်ားကုိ ေျပာျပၿပီး မိမိဘဝ အေၾကာင္းကုိ အဆံုးတုိင္ ဖြင့္ဟသည္။ နီးစပ္ျခင္းသည္ လူမႈ ဆက္ဆံေရး ႏွင့္ အခ်စ္ကိစၥမ်ားတြင္ ေပၚလြင္သည္။ သံဒိတ္ဌာန္ ခ်ျခင္း မွာ တစ္နည္းအားျဖင့္ ဆက္ဆံေရးသည္ ေရရွည္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ေႏွာက္ဆံုး အခ်စ္၏ ထံုးစံမွာ လိင္စိတ္ ႏွင့္ အရူးအမူးျဖစ္ျခင္း ပင္ျဖစ္သည္။ အရူးအမူး အခ်စ္သည္ ရုိမန္းတစ္ အခ်စ္ကဲ့သုိ႔ အတတ္အက် ရွိသည္။ အခ်စ္ အားလံုးကုိ ၎သံုးခု အခ်ဳိးေျပာင္းလည္း၍ ေပါင္းစပ္ျခင္း ျဖင့္ ရရွိႏုိင္သည္။ အေမရီကန္ စိတ္ပညာရွင္ Zick Rubin ကမူ အခ်စ္ကုိ စိတ္တုိင္းတာမႈမ်ား (psychometrics) ျဖင့္ သက္မွတ္သည္။ သူ၏ အဆုိအရ ၎သံုးခုမွာ စြဲလမ္းျခင္း၊ ယုယျခင္းႏွင့္ နီးစပ္ျခင္း ဟုဆုိသည္။ [4][5]

အဖုိႏွင့္အမ ဆြဲငင္သည့္ လွ်ပ္စစ္ နိယာမ တစ္ခုျဖစ္ေသာ Coulomb's law ကုိ ဆက္စပ္၍ လူ၏အခ်စ္ကုိ "ဆန္႔က်င္ဖတ္မွ ဆြဲငင္သည္" ဟု ခ်ဲထြန္ၾကသည္။ ၎အဆုိကုိ ၿပီးခဲ့ေသာ ရာစုႏွစ္ၾကာေအာင္ ေလ့လာခဲ့ၾကၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ ၎မွာ မမွန္ပဲ လူတုိ႔သည္ အႀကိဳက္တူရာသာ ေရြးခ်ယ္ေလ့ရွိၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဆန္႔က်င္ဖတ္ကုိ လုိလားေသာ အရာတစ္ခုမွာ ကုိယ္ခံအား စနစ္ျဖစ္ၿပီး မ်ဳိးမတူသူတုိ႔ ေပါင္းစပ္လွ်င္ ခုခံအား ပုိ၍ ေကာင္းေလသည္။ [6]
ယဥ္ေက်းမႈ အျမင္
ျမန္မာ

ျမန္မာတုိ႔သည္ အခ်စ္ကုိ အလြန္ တန္ဖုိးထားၾကၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ သက္ဆံုးတုိင္ အတူတကြ ေပါင္းသင္ရန္ ရည္ရြယ္သည္။ ျမန္မာတုိ႔သည္ အခ်စ္ကုိ ဝင္ခံဖြင့္ဟဝန္ခံရာတြင္ အခ်ိန္ယူ စဥ္းစားေလ့ရွိၿပီး အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာလည္း ခ်စ္ၾကသည္။ သံုးႏွစ္သံုးမုိး ခ်စ္ခြင့္ရရန္ေစာင့္ဆိုင္းႏိူင္သည္ ဟု ဂုဏ္ယူတတ္ၾကသည္။ ခုျမင္ခုႀကိဳက္ ဆုိေသာ အခ်စ္ကုိ လက္ခံၾကေသာ္လည္း အခုတစ္ေယာက္ ေနာက္တစ္ေယာက္ကား မေျပာင္းလဲတတ္ၾကေပ။ ျမန္မာတုိ႔၏ အခ်စ္သည္ ၾကင္နာေသာ သေဘာကုိ ေဆာင္ၿပီး လိင္ဆႏၵကုိ အခ်စ္တြင္ မေဖၚထုတ္ၾကေပ။

အခ်စ္ႀကီးသူတုိ႔ကုိ ျမန္မာတုိ႔သည္ ကိႏၷရာ ေမာင္ႏံွ ႏွင့္ တင္စားၾကသည္။
ဘာသာေရး ရွဴေဒါင့္
ခရစ္ယာန္

ခရစ္ယာန္ တုိ႔တြင္ အခ်စ္မွာ ဘုရား (God) မွ ဆင္းသက္လာသည္။ ခရစ္ယာန္ တုိ႔သည္ Gospel of Mark chapter 12, verses 28-34 ဆုိထားသည့္ အတုိင္း

Love God with all your heart, mind, and strength and Love your neighbor as yourself are the two most important things in life

ဘုရားကုိ အသည္းႏွလံုး၊ စိတ္ ႏွင့္ ရွိသမွ် ခြန္အားတုိ႔ 'အစြမ္းကုန္ ခ်စ္ျခင္း ႏွင့္ သူတပါးတုိ႔အား မိမိကုိယ္ကဲ့သုိ႔ ခ်စ္ျခင္းသည္ ဘဝတြင္ အေရးႀကီးဆံုး ျဖစ္သည္

ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။
ဗုဒၶဘာသာ

ဗုဒၶဘာသာတြင္ ကာမ သည္ ခံစားမႈ ျဖစ္ၿပီး အခ်စ္ကုိ ကာမတဏွာ ဟု ေခၚသည္။ ၄င္းအခ်စ္သည္ အတၱ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ နိဗၺာန္ သုိ႔ေရာက္ရာ လမ္းအတြက္ အတားအဆီး ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ကရုဏာ ေခၚ ၾကင္နာျခင္း မွာ အျခားသူမ်ား၏ ဒုကၡေဝဒနာ ခံစားရျခင္းမ်ား ကုိ သက္သာေစၿပီး နိဗၺာန္ ေရာက္ရန္ လုိအပ္ေသာ ဉာဏ္ပညာ တစ္ခုျဖစ္သည္။

ေမတၱာ သည္ ျမင့္ျမတ္ေသာ အခ်စ္ျဖစ္သည္။ ၎အခ်စ္သည္ မေျပာင္းလဲေသာ သေဘာရွိၿပီး အနစ္နာခံျခင္းမ်ား ပါဝင္သည္။ ေမတၱာသည္ သာမန္ အခ်စ္ႏွင့္ ကြာျခားၿပီး မိမိအတြက္ ျဖစ္ေသာ စြဲလမ္းျခင္း ႏွင့္ လိင္ကိစၥ မပါဝင္ေပ။ တနည္းအားျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိ႔သည္ မိမိေကာင္းစားေရးထက္ သူတပါးေကာင္းစားေရးကုိ အားေပးသည္။ (saitunsein )

17.11.2009 malaysia shan new year

ဘာသာတရား [1] ကမၻာ့ ဘာသာႀကီးမ်ား ပ်ံ႕ႏွ႔ံမႈ

   
ဘာသာတရား (Religion) ကမာၻ႔သမိုင္းတြင္ အေရးၾကီးေသာ အခန္းက႑တစ္ရပ္အေနျဖင့္ ပညာေရးဆိုင္ရာေလ့လာမႈ၌ ဘာသာတရားဟူေသာ ေ၀ါဟာရကို၊ တစ္နည္းအားျဖင္ Religion ဟူေသာ အဂၤလိပ္စကားလံုး၏ အဓိပၸာယ္ကို ရႈေထာင့္အေထြေထြမွ ေတြးျမင္သံုးသပ္ႏိုင္ေပသည္။   ဘာသာတရားဟူသည္ နာမ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေတြ႕အၾကံဳပုိင္းျဖစ္ပါသည္။ အယူ၀ါဒေရးရာ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္သီအိုလိုဂ်ီ သို႔မဟုတ္ တတ္သိလိမၼာသူ ပညာရွင္တို႔၏ အယူ၀ါဒ ပံုေဖာ္မူတစ္ရပ္ဟူ၍လည္း ရႈျမင္ၾကေပသည္။ ဘာသာတရားဟူသည္ လူမႈကိုယ္က်င့္တရား၏ ျမစ္ဖ်ားခံရာ ပဓာနအရင္းအျမစ္ျဖစ္သကဲ့သို႔ လူ႔ေဘာင္ေလာကအတြက္ ကုိယ္က်င့္သိကၡာ      စည္းမ်ဥ္းမ်ား၏ အေျခခံအုတ္ျမစ္လည္းျဖစ္သည္။ လူ႔ယဥ္ေက်းမႈ၏ ပဓာန အေရးၾကီးေသာ အခန္းက႑တစ္ရပ္ျဖစ္သည္မွာ ထင္ရွားလွေပသည္။

* 1 ဘာသာတရား အစ ကိုးကြယ္မႈက
* 2 ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ား
* 3 ျခားနားခ်က္
* 4 ရည္ညႊန္းကိုးကား

ကမာၻေလာကမွလူအမ်ားသည္ ကမာၻဦးကာလမွစ၍ ေရာဂါအသြယ္သြယ္ အႏ ၱရာယ္အမ်ဳိးမ်ဳိး ေဘးဆိုးကပ္ဆိုး အတန္တန္တို႔ကို ရင္ဆိုင္ေတြ႔ၾကံဳ ခံစားခဲ့ၾကရသည္။ ယခု ရင္ဆိုင္ေနၾကရ၍ ေနာင္လည္း ရင္ဆုိင္ေနၾကရဦးမည္ျဖစ္သည္။ ထို ေရာဂါအသြယ္သြယ္ အႏ ၱရာယ္အမ်ဳိးမ်ဳိး ေဘးဆိုးကပ္ဆိုး အတန္တန္တို႔ကို ေတြ႔ၾကံဳၾကရေသာအခါ ေဘးအႏၱရာယ္တို႔မွ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္မည့္ ပုဂၢိဳလ္ကို ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကသည္။ ရွာေဖြခဲ့ၾကသည္။ ကိုးကြယ္ရာအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳလိုခဲ့ၾကသည္။ ယင္းသို႔ျဖင့္ ျမစ္မ်ား၊ ေခ်ာင္းမ်ား၊ သစ္ပင္ေတာေတာင္မ်ားသည္ လူတို႔၏ ကိုးကြယ္ရာအျဖစ္သို႔ ေရာက္ခဲ့ၾကရသည္။ အသိဥာဏ္ မဖြံ႕ၿဖိဳးေသးေသာ ကမာၻဦးကာလ လူသားမ်ားသည္ ျမစ္ကို နတ္ဘုရားအျဖစ္ ထင္မွတ္ခဲ့ၾကသည္။ ျမစ္သည္ ေသာက္စရာေရကိုလည္း ေပးသည္။ သစ္ပင္သီးႏွံကိုလည္း ျဖစ္ထြန္းေစသည္။ ေရထဲမွ စားစရာ သားငါးကိုလည္း ရသည္။ ဤသို႔ လူတို႔၏ အက်ဳိးစီးပြား ျဖစ္ထြန္းေစသလို တစ္ခါတရံတြင္ ျမစ္ေရမ်ားလွ်ံတက္၍ လူတို႔စိုက္ပ်ဳိးထားေသာ သီးႏွံပင္မ်ား၊ လယ္ယာစိုက္ခင္းမ်ား၊ ကၽြဲႏြားတိရစၧာန္မ်ားကို ဖ်က္ဆီးပစ္တတ္သည္။ လူတို႔၏အသက္စည္းစိမ္ ခ်မ္းသာမ်ားကို ေခ်မႈန္းပစ္တတ္သည္။ လူတို႔အား အက်ဳိးျပဳျခင္း၊ ဖ်က္ဆီးျခင္း ႏွစ္မ်ဳိးကို ျပဳတတ္ေသာေၾကာင့္ ျမစ္ကိုပင္ ဖန္ဆင္းရွင္အျဖစ္ ထင္မွတ္လာခဲ့ၾကသည္။ ထိုျမစ္၌ မ်က္စိႏွင့္မျမင္ႏိုင္ေသာ တန္ခိုးရွင္နတ္ဘုရား ရွိမည္ဟု ယံုၾကည္လာၾကေတာ့သည္။

လူတို႔၏ေကာင္းက်ဳိး ဆိုးက်ိဳးကို မ်က္စိႏွင့္ မျမင္ရေသာ ထိုနတ္ဘုရားက စီရင္ဖန္တီးေနသည္ဟု ခံယူခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အတူ မီး၊ ေရ၊ ေလ တို႔ကို၎ သစ္ပင္ေတာေတာင္မ်ားကို၎ ယံုၾကည္မွတ္ထင္ကာ ကိုးကြယ္ခဲ့ၾကသည္။ မီး၊ ေရ၊ ေလ အဆင့္မွ မီးနတ္၊ ေရနတ္၊ ေလနတ္ စသည္ျဖင့္ တစ္ဆင့္တက္၍ ယံုၾကည္လက္ခံၾကျပန္သည္။ မ်က္စိႏွင့္ မျမင္ႏိုင္သည့္ မ်ားျပားလွေသာ နတ္မ်ားကိုလည္း မွန္းဆကိုးကြယ္ခဲ့ၾကသည္။ စိုး႐ိမ္ေၾကာက္လန္႔မႈ၊ ေမွ်ာ္လင့္အားကိုးမႈ တို႔ကို အေျခခံ၍ မ်က္ရမ္း မွန္းဆမႈ အေနမ်ဳိးျဖင့္ အစပ်ဳိးခဲ့သည္။ ကာလၾကာေသာအခါ စဥ္းစားဆင္ျခင္တတ္ေသာ ဥာဏ္ျဖင့္ယွဥ္ေသာ ကိုးကြယ္မႈကို ပို၍ ႏွစ္သက္ၾကေလသည္။ ဆင္ျခင္တံုတရားႏွင့္ သံုးသပ္ဆင္ျခင္၍ ကိုးကြယ္လာခဲ့ၾကသည္။ လက္ေတြ႕မ်က္ျမင္ဘ၀ ေလာက္ကိုသာ မၾကည့္ေတာ့ဘဲ အနာဂတ္ဘ၀ကိုလည္း ပတ္၀န္းက်င္ သဘာ၀ ျဖစ္ရပ္မ်ား၏ ေစ့ေဆာ္မႈေၾကာင့္ ႐ႈျမင္သံုးသပ္လာခဲ့ဲၾကသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈကို တကယ္ေပးႏိုင္သည့္ အစြမ္းသတၱိ ရွိမရွိကိုလည္း အကဲျဖတ္ခဲ့ၾက၏။ ဤသို႔ျဖင့္ ကိုးကြယ္မႈ သမိုင္းေၾကာင္းသည္ ေျပာင္းလဲလာသည္။ ကိုးကြယ္မႈမ်ားသည္ ေဒသတစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု မတူၾကေတာ့ဘဲ ဘာသာတရားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲလာသည္။
[ျပင္ဆင္ရန္​] ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ား

ဘာသာတရား၏ သဘာ၀ႏွင့္ အဓိပၸာယ္ကို ပညာရွင္တို႔သည္လည္း မိမိတို႔ စရိုက္၀သီအတိုင္း အမ်ိဳးအမ်ိဴး ရႈျမင္ၾကသကဲ့သို႔ ျခားနားမ်ားျပားေသာ ထင္ေၾကးမ်ားကိုလည္း ေပးၾကေလသည္။ အယ္လ္ဒပ္စ္ ဟပ္စေလ (Aldous Huxley) ၏ အဆိုအရ ဘာသာတရားဟူသည္ အဓိကအားျဖင့္ ပညာေရးစနစ္တစ္ခုျဖစ္ျပီး ယင္းျဖင့္ လူသားတို႔သည္ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးေပၚတြင္လည္းေကာင္း၊ မိမိတို႔လႈပ္ရွားက်င္လည္ေနရေသာ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေပၚတြင္လည္းေကာင္း လိုလားႏွစ္သက္အပ္ေသာ အေျပာင္းအလဲမ်ား ပိုင္ဆိုင္ရရွိေစရန္ မိမိတို႔ကိုယ္ကို ပထမေလ့က်င့္ႏိုင္သည္။ ဒုတိယအဆင့္တြင္ သိျမင္မွတ္သားမူဆိုင္ရာ သတိစြမ္းရည္ကို ျမွင့္တင္ႏိုင္ျပီး၊ ဤသို႔ျဖင့္ ေနထိုင္ရာ သဘာ၀စၾကၤာ၀ဠာႏွင့္ သူတို႔အၾကား ကူးလူးဆက္ဆံမႈမ်ား၏ လံုေလာက္ျပည့္စံုမႈကို တည္ေဆာက္ဖန္တီးႏိုင္ေပသည္။

ေဒါက္တာရာဓ ခရစ္ရွနန္ (Dr.Radhakrishnan) ကဲ့သို႔ ေခတ္သစ္အိႏိၵယ အေတြးအေခၚရွင္မ်ားက `ဘာသာတရားဟူသည္ လိုက္နာက်င့္သံုးမႈဆိုင္ရာ က်မ္းစာအစုအေ၀းကို ေခၚဆိုျခင္းမဟုတ္ဘဲ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေတြ႕အၾကံဳတစ္ရပ္သာျဖစ္သည္´ဟု ဖြင့္ဆို တင္ျပၾက၏။ သူတို႔ဆိုလိုေသာ ဘာသာေရးအေတြ႕အၾကံဳဟူသည္လည္း `လူႏွင့္နတ္၀ိညာဥ္တို႔၏ ပူးကပ္တည္ရွိမႈ´အား သိျမင္ နားလည္မႈအေပၚ အေျခခံသည္ဟု ဆို၏။ စာေရးဆရာၾကီး အိပ္ခ်္ ဂ်ီ၀ဲလ္ (H. G. Wells) ကလည္း `ဘာသာတရားဟူသည္ ကြ်ႏ္ုပ္တို႔၏ စာရိတၱက်င့္၀တ္ကို အဆံုးအျဖတ္ေပးေသာ ပညာေရးဗဟိုခ်က္မျဖစ္သည္ဟု ဆို၏။ ဂ်ာမန္ဒႆနပညာရွင္ ကန္႔ (Kant) ၏ အဆိုအရ `ဘာသာတရားဟူသည္ ေသြဖည္၍မရေသာ၊ မမွိတ္မသုန္ လက္ခံက်င့္သုံးရမည္ျဖစ္ေသာ ဥပေဒတရားမ်ားကဲ့သို႔ ကြ်ႏ္ုပ္တို႔၏ ကိုယ္က်င့္တရားဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို နာလည္လက္ခံမႈတစ္ရပ္ျဖစ္သည္´ဟူလို။

ဗုဒၶေဂါတမ၏ ဘာသာတရားကို ဘ၀ေနထိုင္မႈလမ္းစဥ္တစ္ရပ္အျဖစ္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ `မေကာင္းမႈဟူသမွ်ကို ေရွာင္က်ဥ္ျခင္း၊ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈမ်ားကို ပြားမ်ားေအာင္ အားထုတ္ျပီး ဘ၀ကို ပ်ိဳးေထာင္ျမွင့္တင္ျခင္း ႏွင့္ ကိေလသာ အညစ္အေၾကးမွ ကင္းေ၀းေစလ်က္ ျမင့္ျမတ္ျဖဴစင္ေစေသာ စိတ္ႏွလံုးကို အစဥ္ထိန္းသိမ္းျခင္း´ (ဓမၼပဒ၊ ၁၈၃) ဟူ၍ျဖစ္သည္။
[ျပင္ဆင္ရန္​] ျခားနားခ်က္

ကြ်ႏ္ုပ္တို႔၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားအတြက္ ဘာသာတရား၏ အဓိပၸာယ္ကို အလြန္က်ယ္ျပန္႔စြာဖြင့္ဆိုႏိုင္ရကား ဘာသာတရားဟူသည္ စာရိတၱက်င့္၀တ္ႏွင့္ ေတြေခၚေျမာ္ျမင္မႈဆိုင္ရာ ဆံုးမၾသ၀ါဒမ်ား၏ သိုေအာင္းခိုမွီးရာ ပဓာနကိုယ္ထည္ျဖစ္ျပီး၊ ထိုကဲ့သို႔ေသာ အဆံုးအမမ်ားကို ယံုၾကည္မႈသဒၶါတရားျဖင့္ လိုက္နာက်င့္သံုးျခင္းျဖစ္ေပသည္။ ဤအဓိပၸာယ္ရႈေထာင့္မွ ၾကည့္လွ်င္ ဗုဒၶ၏အဆံုးအမကို ဘာသာတရားဟု ေခၚေ၀ၚသတ္မွတ္ႏိုင္ေပရာသည္။ သို႔ရာတြင္ ဗုဒၶဘာသာသည္ ယခင္ျပဆိုခဲ့ေသာ အေထြေထြေယဘုယ် ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ားႏွင့္ကား တိတိပပ မကုိက္ညီလွေခ်။ အေၾကာင္းမူကား ဗုဒၶဘာသာသည္ အျခားေသာ ဘာသာအယူ၀ါဒမ်ားႏွင့္ မ်ားစြာေသာ ခံယူခ်က္တို႔တြင္ တူညီမႈ မရွိေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

ႏ်ဴးကလီယား

ႏ်ဴးကလီယား

ျမန္မာႏိူင္ငံရွိ အဝါေရာင္ကိတ္မုန္႔ ထုတ္လုပ္ႏိူင္ေသာ သတၱဳတြင္းမ်ားျပေျမပံု

ႏ်ဴးကလီယား(ႏ်ဴကလီယ)ဗံုးလုပ္ရန္အတြက္ ယူေရနီယမ္သတၱဳကို အသံုးျပဳသည္။ သို႔ေသာ္ သာမန္႐ိုး႐ိုး ယူေရနီယမ္ကို အသံုးျပဳ၍မရေပ။ ‘အိုင္ဆိုတုပ္’ ဟုေခၚေသာ ေရဒီယိုဓာတ္ႂကြမ်ဳိးကြဲမ်ားထဲမွ တစ္မ်ဳိးကိုသာ အသံုးျပဳရသည္။ ယူေရနီယမ္သည္ ျဒပ္စင္အမွတ္စဥ္ (၉၂) ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ၎အဏုျမဴထဲမွာ ပရိုတြန္(၉၂) လံုး၊ အီလက္ထရြန္ (၉၂) လံုးပါရွိသည္။ ယူေရနီယမ္ အိုင္ဆိုတုပ္ေတြထဲတြင္ သဘာဝအတိုင္း ေျမႀကီးထဲမွ အမ်ားဆံုး တူးေဖာ္ရရွိသည္မွာ ယူေရနီယမ္ ၂၃၈ (န်ဴထရြန္ ၁၄၆ လံုး) ျဖစ္ၿပီး သဘာ၀ယူေရနီယမ္ စုစုေပါင္း၏(၉၉.၂၈၄) ရာခိုင္ႏႈန္းပါရွိသည္။ ယူေရနီယမ္ ၂၃၅ (ႏ်ဴထရြန္ ၁၄၃ လံုး) သည္ သဘာဝသတၱဳ႐ိုင္းထဲတြင္ (၀.၇၁၁) ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ပါဝင္ပါသည္္။ ယူေရနီယမ္(၂၃၅) ျဖစ္ျဖစ္ ယူေရနီယမ္(၂၃၈) ျဖစ္ျဖစ္ ယူေရနီယမ္မွန္ရင္ သတၱဳ႐ိုင္းေတြသည္လည္း ေရဒီယိုဓာတ္ႂကြသည့္အတြက္ သတၱဳတြင္းတူးအလုပ္သမားမ်ား၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ကိုင္တြယ္ရေသာအလုပ္သမားမ်ား၊ စစ္သည္မ်ားအတြက္ အႏၲရာယ္ႀကီးမားလွပါသည္။
အဝါေရာင္ကိတ္မုန္႔ထုတ္လုပ္သည့္ စက္ရံုပံုစံငယ္

ႏ်ဴးကလီယားဗံုးလုပ္သည့္အခါ ယူေရနီယမ္ (၂၃၅) ကို သံုးရပါသည္။ သို႔မဟုတ္ ယူေရနီယမ္ (၂၃၈)ကို ပလူတုိနီယမ္ျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲၿပီး သံုးႏိုင္ပါသည္။ (ဟီ႐ိုးရွီးမားၿမိဳ႕တြင္ က်ဲခ်ခဲ့ေသာ ႏ်ဴးကလီယားဗံုးသည္ ယူေရနီယမ္ (၂၃၅)ျဖင့္ လုပ္ထားျခင္း ျဖစ္ၿပီး နဂါစကီတြင္ က်ဲခ်ေသာ ႏ်ဴးကလီယားဗံုးသည္ ပလူတိုနီယမ္ျဖင့္ ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။) သို႔ေသာ္ ဒီဒုတိယနည္းအတြက္ ပလူတုိနီယမ္ကုိ အဏုျမဴဓာတ္ေပါင္းဖိုျဖင့္သာ ထုတ္လုပ္ရသျဖင့္ ပိုမိုခက္ခဲၿပီး အဆင့္ျမင့္သကဲ့သို႔ တန္ဖိုးလည္းႀကီးပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏ်ဴးကလီယားဗံုးကို ေစ်းႏံႈးသက္သာစြာျဖင့္ ထုတ္လုပ္လိုၾကသည့္ နည္းပညာအဆင့္နိမ့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲ တိုင္းျပည္မ်ားအေနျဖင့္ ကနဦးအျဖစ္ ယူေရနီယမ္ (၂၃၅) မွတဆင့္ ႏ်ဴးကလီယားဗံုးကို အဓိကထုတ္လုပ္ၿပီး တခ်ိန္တည္းတြင္ ပလူတိုနီယမ္ကိုလည္း ျပဳလုပ္ႏိုင္ေအာင္ အဏုျမဴဓာတ္ေပါင္းဖို တည္ေဆာက္ရန္အတြက္ ႀကိဳးစားရပါသည္။
အဝါေရာင္ကိတ္မုန္႔

ထို႔ေၾကာင့္ အဏုျမဴဓာတ္ေပါင္းဖို တည္ေဆာက္ဖို႔ျဖစ္ေစ၊ အဏုျမဴဗံုးလုပ္ဖို႔ျဖစ္ေစ အစကနဦးအေနျဖင့္ ယူေရနီယမ္ (၂၃၅) ထုတ္လုပ္ရန္ ဦးစြာႀကိဳးပမ္းရမွာျဖစ္ပါသည္္။ သဘာဝသတၱဳ႐ိုင္းထဲမွ အခ်ဳိးအစားအလြန္နည္းပါးစြာပါေသာ ယူေရနီယမ္ (၂၃၅) ကို စုယူႏိုင္ရန္အတြက္ နည္းလမ္းအမ်ဳိးမ်ဳိးရွိသည့္အနက္မွ အထိေရာက္ဆံုး၊အသံုးအမ်ားဆံုးႏွင့္ စရိတ္အသက္သာဆံုးနည္းမွာ ဗဟိုဆြဲအားစက္မ်ားကိုအသံုးျပဳျခင္းဘဲ ျဖစ္ပါသည္။ ဗဟိုဆြဲအား Centrifuge ၏ သေဘာတရားမွာ ေရႊက်င္ရာတြင္ အေလးဆမတူသည့္ သဲေတြ၊ေက်ာက္မ်ားမွ ေရႊကို စေကာဝိုင္း ဝိုင္းၿပီး ခြဲထုတ္ရသလိုပင္ျဖစ္သည္။
ဗဟိုဆြဲအားစက္

ေဆး႐ံုမ်ားတြင္ ေသြးစစ္ရာ ေသြးထဲတြင္ပါ၀င္ေသာ အမႈန္အမႊားအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ခြဲျခားႏိုင္ရန္ ဖန္ႁပြန္မ်ားအတြင္းထည့္ၿပီး ဗဟိုဆြဲအားစက္ထဲ ထည့္လွည့္ရပါသည္။ အေလးဆ အားျဖင့္ အနည္းငယ္(၁.၂၆ ရာခိုင္ႏႈန္း) သာကြာသည့္ (၂၃၈) ႏွင့္ (၂၃၅) ႏွစ္မ်ဳိးေရာေနျခင္းကို လက္ျဖင့္စေကာဝိုင္းသည္ထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာျမန္သည့္ စက္ျဖင့္ ေမႊ႔လိုက္သည္။ထိုအခါ ပိုေပါ့ေသာ(၂၃၅) က အေပၚ သို႔မဟုတ္ အလယ္တြင္ ေပၚတက္ကာစုစည္းပါသည္။ သဘာဝသတၱဳမႈန္မ်ားအနက္မွ (၀.၇) ရာခုိင္ႏႈန္းသာပါသည့္ (၂၃၅) ကို မ်ားမ်ားရရွိႏိုင္ေစရန္ ယူေရနီယမ္ဓာတ္ေငြ႔တို႔ကို ဆလင္ဒါ ႁပြန္လံုးရွည္ႀကီးအတြင္းသို႔ထည့္ၿပီး လွည့္လိုက္ေသာအခါ (၂၃၈) က ႁပြန္လံုးေဘးနံရံတြင္ ကပ္ၿပီး (၂၃၅) မ်ားကမူ အလယ္တြင္ လာေရာက္စုစည္းပါသည္။ အလယ္တြင္ စုေနသည့္ (၂၃၅) မ်ားကို ပိုက္မ်ားျဖင့္ စုပ္ထုတ္ၿပီး ေနာက္ထပ္ ႁပြန္လံုးရွည္မ်ားထဲသို႔ပို႕လႊတ္ကာ ဗဟိုဆြဲအားနည္းျဖင့္ ထပ္ခါထပ္ခါ စစ္ထုတ္စုယူရပါသည္။ အဏုျမဴဓာတ္ေပါင္းဖုိမ်ားတြင္ အသုံးျပဳရန္ (၂၃၅) ငါးရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔အထိ ျဖစ္လာရင္ သုံးလုိ႔ရၿပီး အဏုျမဴလက္နက္ ထုတ္လုပ္ဖုိ႔ဆုိရင္ေတာ့ (၂၃၅) ကုိးဆယ္ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္အထိ သန္႔စင္ဖုိ႔လုိတဲ့အတြက္ ဗဟုိဆြဲအား ဆလင္ဒါ ႁပြန္လုံးရွည္ ေထာင္ႏွင့္ခ်ီ လုိပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဗဟိုဆြဲအားစက္႐ံုမ်ားတြင္ ႁပြန္လံုးရွည္ႀကီးမ်ား ေထာင္ႏွင္႔ခ်ီ တပ္ဆင္ထားရသည့္ အတြက္ သိသာျမင္သာေလာက္ေအာင္ထင္ရွားေသာ စက္႐ံုႀကီးမ်ားကို မျဖစ္မေန တည္ေဆာက္ရပါသည္။ ထိုဗဟိုဆြဲအားစက္႐ံု မရွိပဲႏွင့္ အဏုျမဴဗံုးတစ္လံုးအား မည္သို႔မွ် မထုတ္လုပ္ႏိုင္ေပ။

ထိုသို႔ထုတ္လုပ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ပထမဆံုးအဆင့္အေနျဖင့္ သတၱဳတြင္းမ်ားမွ တူးေဖာ္ရယူလာသည့္ ယူေရနီယမ္ေျမသားအ႐ိုင္းကို ႀကိတ္ခြဲၿပီး ဓာတုေဗဒနည္းပညာျဖင့္ သန္႔စင္အရည္ေဖ်ာ္ အေျခာက္ခံလိုက္သည့္အခါ ‘အဝါေရာင္ကိတ္မုန္႔’ Yellow Cake ဟုလူသိမ်ားသည့္ ဒုတိယဆင့္ သတၱဳ႐ိုင္းျဖစ္လာပါသည္။ ၄င္းအား ေနာက္တစ္ၾကိမ္ အက္ဆစ္၊ ဇဝက္သာ၊ ဟုိက္ၿဒိဳဂ်င္၊ ေအာက္ဆီဂ်င္တို႔ျဖင့္ အဆင့္ဆင့္ ဓာတ္ျပဳေစၿပီးလွ်င္ ေနာက္ဆံုး၌ ယူေရနီယမ္ဟက္ဆာဖလို႐ိုဒ္ဓာတ္ေငြ႔ ရလာပါသည္။။ ထိုယူေရနီယမ္ ဓာတ္ေငြ႔အား အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ဗဟိုဆြဲအားႁပြန္လံုးမ်ားအတြင္းသို႔ထည့္ၿပီး ‘က်င္’ ယူရျခင္းျဖစ္သည္။
[ျပင္ဆင္ရန္​] ႏ်ဴးကလီယား လက္နက္
ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ နာဂါဆာကီ ႏ်ဴကလီးယာဗံုး ေပါက္ကြဲရာမွ ျဖစ္ေပၚလာေသာ မႈိပံု တိမ္တုိက္

ႏ်ဴးကလီယား လက္နက္ သည္ ေဖာက္ခြဲေရး ကရိယာ တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ၄င္း၏ စြမ္းအင္ကုိ ျဖဴးရွင္း သုိ႔မဟုတ္ ျဖဴးရွင္း ႏွင့္ ဖစ္ရွင္း ေပါင္းျခင္းတုိ႔မွ ျဖစ္ေပၚေသာ ႏ်ဴးကလီယား ဓာတ္ျပဳျခင္း မွရွိသည္။ ၄င္းႏွစ္ခုစလံုးေသာ ဓာတ္ျပဳျခင္းမ်ားသည္ အဆမတန္ ရွိေသာ္ စြမ္းအင္မ်ားကုိ အလြန္ေသးငယ္ေသာ အရာဝတၳဳမွ ထြက္ေပၚလာၿပီး ကီလုိဂရမ္ တစ္ေထာင္မွ်သာရွိေသာ ေခတ္ေပၚ ႏ်ဴးကလီယား လက္နက္သည္ သာမန္ အလြန္ျပင္းထန္ေသာ ေဖာက္ခြဲေရး ပစၥည္း တစ္ဗီလီရမ္ ကီလုိဂရမ္ ႏွင့္ညီမွ်သည္။ ေသးငယ္ေသာ ႏ်ဴးကလီယား လက္နက္ ကရိယာပင္ျဖစ္ပါေစ၊ သာမန္ ဗံုးထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ျပင္းထန္ၿပီး ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ကုိ ေကာင္းစြာ ဖ်က္ဆီးႏုိင္သည္။ ထုိေၾကာင့္ ႏ်ဴးကလီယား လက္နက္ ကုိ အလံုးစံု ဖ်က္သံုးေရး လက္နက္ (weapons of mass destruction) ဟုေခၚၿပီး ၄င္း၏ အသံုးျပဳမႈကုိ ထိန္းခ်ဴပ္ထားကာ ႏုိင္ငံတကာ ေပၚလစီ မ်ားတြင္ အဓိက အျငင္းပြားရာျဖစ္သည္။
Retrieved from "http://wikimyanmar.co.cc/wiki/index.php?title=%E1%82%8F%E1%80%BA%E1%80%B4%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%9C%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%AC%E1%80%B8"
Categories: ဓာတုေဗဒ | ႐ူပေဗဒ

ခရီးသြားဧည္႔သည္ အမွတ္တရ ႏုတ္ဆက္ပြဲ

ေတြ႔ႀကံဳဆုံကြဲးၿဖစ္ၿမဲးဓမၼတာမိ႔ု တခဏတာဆံုေတြ႔ၿပီး တခိ်န္ခ်ိန္မွာခြဲးခြာႀကရစၿမဲးပါ အဲ႔ဒီခြဲးခြာရတဲ႔အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ
ဝမ္းနည္းဝမ္းသာ ဆိုတာၿဖစ္ရစၿမဲးပါ..
ခုအခ်ိန္မွာက်ေနာ႔မိတ္ေဆြ စိုင္းေလာင္ဆိုင္ ၅.၁၁.၂၀၀၉ ေန႔မွာ USA ကိုအေၿခခ်ေနထိုင္ဖို႔ ထြက္ခြာသြာရေတာ႔မွာမို႔
က်ေနာ႔ရဲ႔ရင္ထည္းမွာ ဝမ္းနည္းဝမ္းသာၿဖစ္ရပါတယ္..
ဘာေႀကာင္႔ဝမ္းနည္းရလဲးဆိုေတာ နွစ္ရွည္လမ်ားအတူေနခဲ႔ႀကၿပီး မိတ္ေဆြေကာင္းဆံုရွံဴးရေတာမွာမို႔ပါ..
ေနရာသစ္မွာေအးခ်မ္းစြာၿဖင္႔ဘဝသစ္ထူေထာင္ၿပီးေပ်ာ္ရွြင္စြာေနရေတာ႔မွာမို႔ က်ေနာ႔ရင္ထည္းမွာအရမ္းဘဲးဝမ္းသာပီတိ
ၿဖစ္ရပါတယ္...
စိုင္းေလာင္ဆိုင္ မိသားစု႔အတြက္ ဒီစာနဲ႔ဘဲး ႏွဳတ္ဆက္လိုက္ပါတယ္..
  ၂၅.၁၀.၂၀၀၉

ရွမ္းလူမ်ဳိးသမုိင္း

ေခါင္စဥ္

ရွမ္းလူမ်ဳိးသမုိင္း


ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ေနထုိင္လ်က္ရွိေသာ ရွမ္းလူမ်ဳိးတုိ႕၏ သမုိင္းေႀကာင္းအား ေလ့လာမည္ဆုိပါက အနည္းဆုံး ဘီစီ ၆၅၀ အထိ သြားရမည္ျဖစ္ပါသည္။ ယခင္က ေရွးေဟာင္းသုေတသန ပညာရွင္မ်ား ေရွးေခတ္ ဘီစီ ၅၀၀၀ ခန္႕က ရွမ္းဘုရင္တစ္ပါး၏ ဂူအား တရုတ္ႏုိင္ငံ စီခြ်မ္ျပည္နယ္တြင္ တူးေဖာ္ေတြ.ရွိခဲ.ပါသည္။ ထို႕ျပင္ တရုတ္ရွင္ ဘုရင္မင္းပာန္ ဘုရင္မင္းထက္ပို၍ ေရွးက်ေသာ ေရွးေပာာင္းဘာသာေရးဆိုင္ရာ ပူေဇာ္ရာ ေၾကးအုိးခြက္ပန္းကန္မ်ားကိုလည္း ရွာေဖြေတြ.ရွိခဲ.ပါသည္။ ၁၃ ရာစုမွစ၍ ရွမ္းဘုရင္မင္းသည္ အင္းဝျပည္ အေနျဖင္.ျမန္မာျပည္ တစ္ျပည္လုံးနီးပါး အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ.ရာ ၁၄ ရာစုႏွစ္ အလယ္ပိုင္းတြင္ ထပ္မံ၍ နယ္ေျမခဲ်.ထြင္ခဲ.ရာတြင္ တရုတ္ႏုိင္ငံ အေနာက္ေတာင္ဘက္ႏွင္႕ ေတာင္ပိုင္းတနသာၤရီတုိင္း အေနာက္ေျမက္ဘက္ အာသံျပည္နယ္ အေရွ႕ပိုင္း လာအိုႏုိင္ငံႏွင္႕ ထိုင္းႏုိင္ငံအထိ နယ္ခ်ဲ.ခဲ႕ပါသည္။

၁၆ ရာစု အကုန္တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္သည္ ျမန္မာဘုရင္လက္ေအာက္သို႕ က်ဆုံးသြားခဲ႕ျပီး ေနာင္ႏွစ္ ၅၀ တြင္ တရုတ္မ်ား၏ လက္ေအာက္သို႕ ထပ္မံ၍ က်ရႈံးခဲ႕ျပီးေနာက္ ရွမ္းဘုရင္မင္း၏ အာဏာစက္ဆုံးခန္းတိုင္ခဲ႕ပါသည္။ သို႕ေသာ္လည္း ရွမ္းျပည္နယ္သည္ သီးျခားတည္ရွိေၾကာင္းႏွင္႕ ယဥ္ေက်းမႈလည္းကြဲျပားေၾကာင္းကို တရုတ္ျမန္မာႏွင္႕ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျဗိတိသွ်အစိုးရကပင္ အသိအမွတ္ျပုခဲ႕ပါသည္။ အမွန္စင္စစ္ ေငြးစကၠဴမ်ားပင္လွ်င္ တစ္ခ်ိန္တြင္ အဂၤလိပ္၊ ရွမ္းႏွင္႕ ျမန္မာဘာသာျဖင္႕ ထုတ္ေဝခဲ႕ပါသည္။

၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္ခ်ဳပ္ဆုိေသာ သမုိင္း၀င္ပင္လုံစာခ်ဳပ္သည္ ရွမ္းျပည္နယ္ႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံႀကား ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒအရ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္တြင္ ျဗိတိသွ်ထံမွ လြတ္လပ္ေရး ရခဲ႕ေသာ္လည္း ၄င္းေကာင္းဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒသည္ ကုလသမဂၢရုံးတြင္ ယခုခ်ိန္ထိရွိေနေသး၏။ ၄င္းဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒအ ရ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္လြတ္လပ္ေရးရျပီးေနာက္ ၁၀ ႏွစ္တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္သည္ ခြဲထြက္ရန္ ခြင့္ျပဳထားသည္။ လူသည္ စုစည္း၍ ေနႏုိင္သကဲ႕သုိ႕ ခြဲထြက္ရာ၌လည္း ျပဳလုပ္ႏုိင္ပါသည္။ အမွန္စင္စစ္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္ လႊတ္လပ္ေရးမရမီွ တစ္ႏွစ္ပါတ္လုံး ရွမ္းျပည္နယ္၏ ၀ါ၊ စိမ္း၊ နီ အေရာင္မ်ားျဖင့္ ျပဳလုပ္ေသာ အလံသည္ လန္ဒန္ျမဳိ႕တြင္ ေလာဒ္ေဘာ့တြမ္ေလ ( Lord Bottomley ) အပါအ၀င္ ျဗိတိသွ် အစုိးရကုိယ္စားလွယ္မ်ား ေရွ႕ေမွာက္၌ ျဗိတိသွ် ယူနီယံ ဂ်က္အလံအား ျဖဳတ္ခ်ျပီး ရွမ္းျပည္နယ္အလံအား လႊင့္တင္ခဲ့သည္မွာ ျဗိတိသွ် အစုိးရ၏ ရွမ္းျပည္နယ္ အေပၚ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ပုံကုိ ေတြ႕ရသည္။

၁၉၅၂ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာစစ္တပ္သည္ ကူမင္တန္ ကြန္ျမဴနစ္မ်ားအား တုိက္ထုတ္ရန္ အေႀကာင္းျပလ်က္ ရွမ္းျပည္နယ္ကုိ က်ဴးေက်ာ္တုိက္ခုိက္သိမ္းယူ ခဲ့ပါသည္။ ၁၀ ႏွစ္အႀကာ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာစစ္တပ္သည္ တစ္ဖက္သတ္ အာဏာသိမ္းယူကာ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စုဆုိင္ရာ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကုိ ဖ်က္သိမ္းခဲ့ပါသည္။ ထုိအခ်ိန္မွစ၍ ရွမ္းျပည္နယ္သည္ ျမန္မာစစ္တပ္၏ ၀င္ေရာက္က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္မႈႏွင့္ ဖိႏွိပ္မႈတုိ႕ကုိ ခုခံလ်က္တုိက္ပြဲ၀င္ရင္း မိမိတုိ႕ေမွ်ာ္မွန္းထားေသာ လႊတ္လပ္ေသာ ျပည္နယ္အျဖစ္ ရပ္တည္ႏုိင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ေနခဲ့ပါသည္။

၁၉၉၆ ခုႏွစ္တြင္ ရွမ္းခုခံကာကြယ္ေရး တပ္မေတာ္ - မုန္းတုိင္းတပ္မေတာ္ (MTA) ကုိ ခြန္ဆာ ဦးေဆာင္၍ ျမန္မာအစုိးရ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းႏွင့္ တိတ္တဆိတ္ ဆက္ႏြယ္ခဲ့ျပီး ေနာက္ ႏုိင္ငံေတာ္ျငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအ ဖြဲ႕လက္ထက္တြင္ လက္နက္ခ်ခဲ့ပါသည္။ သုိ႕ေသာ္လည္း ေျမာက္မ်ားစြာေသာ မုန္းတုိင္းတပ္မေတာ္ တပ္သားမ်ားသည္ လက္နက္ခ်ရန္ ျငင္းဆန္ျပီး ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းသုိ႕လည္းေကာင္း၊ ထုိင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္သုိ႕လည္းေကာင္း ေရႊ႕ေျပာင္းကာ အျခားခုခံတုိက္ခုိက္ေရးတပ္မ်ား ႏွင့္ ပူးေပါင္းမိခဲ့ပါသည္။ မၾကာမီအခ်ိန္တြင္ ၄င္း မပာာမိတ္တပ္သည္ ဖြဲ႕စည္းျပီးေနာက္ ၁၉၉၆ ေဖေဖၚဝါရီလတြင္ ရွမ္းျပည္နယ္အလယ္ပိုင္းအထိ ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ႕ပါသည္။ ျမန္မာစစ္အာဏာရွင္တို႕သည္ ၄င္း ခုခံတိုက္ခိုက္ေရးတပ္မ်ားအား ရွမ္းျပည္သူလူထုအေနျဖင္႕ ကူညီေထာက္ပံ႕မႈ မျပဳႏုိင္ရန္ ျဖတ္ေတာက္ပစ္ျခင္း၊ ရွမ္းေက်းရြာ တစ္ရြာလုံးအား အတင္းအဓမၼေျပာင္းေရႊ႕ေစျခင္းျဖင့္ တုံ႕ျပန္ခဲ့ပါသည္။ ၄င္းအစုိးရ၏ မူ၀ါဒမွာ ျပည္သူတုိ႕ အား ခြဲထုတ္ေရး၊ မိမိႏွစ္သက္သမွ်အတုိင္း ဖမး္ဆီးေရး၊ ႏွိပ္စက္ျခင္း၊ လူအေသသတ္ျခင္း၊ လုယက္ဖ်က္စီးျခင္း၊ မုဒိမ္း က်င့္ျခင္းႏွင့္ ျပည္သူျပည္သားမ်ားအား ေပၚတာထမ္းေစျခင္းျဖင့္ ဓါးစာခံ ဘ၀သုိ႕ ေရာက္ရွိေစရန္ ယေန႕အခ်ိန္ထိ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေနပါသည္။

Amount lost in junta’s Four Cuts campaign recounted

 

Amount lost in junta’s Four Cuts campaign recounted
Wednesday, 21 October 2009 10:19 Hseng Khio Fah


Updated reports on the Burma Army’s 5-day scorched earth campaign, also known as Four Cuts - cutting off food, funds, intelligence and recruits by local villagers to the resistance, 27 July – 1 August, in townships in southern Shan State, have confirmed the loss of the villagers in one village tract alone at around Kyat 700 million (US$ 700,000).

An informed source in Mongkeung reported that the total affected houses and belongings of the villager in Hokhai village tract were 125 houses, 3 rice mills, 596,330,666 liters of paddy (11,812 Tin), 3 bullock carts, 6 motorbikes and one farm tractor (Tolaji).

“The total amount was at Kyat 699,420,000. It did not include the amount being robbed by the Burmese soldiers,” he said.
He added that there was a villager whose gold and money was being robbed while she was trying to escape the incident. “The gold was 2 Kyattha (3.26 gram) and her money was Kyat 700,000 (US$700).”

The incident took place in Mongkeung, Laikha and Kehsi townships by the battalions under the Mongnawng-based Military Operations Command # 2 of Col Kyaw Zan Myint in accordance with the order of the Chairman of Shan State (South) Peace and Development Council and Commander of Eastern Region Command Brig-Gen Ya Pyae. But the Burma Army later told villagers, in a public meeting, that the campaign was not waged by them, it was the Shan State Army members.

A month later, the MOC#2 was assigned to rebuild houses for those affected villagers. All houses must be a two story made of wood designated on Nargis home model and must be finished by September. However, the construction project was just started early in the month.

Victims were being told that they will receive the houses free of charge. But local traders and nearby villages were forced to provide hundred tons of wood for rebuilding houses.

And over 500 carpenters from Taunggyi were ordered to help the construction. Currently, 10 out of 125 affected houses in Hokhai village tract were almost finished and one other finished.

Each house is 15 feet in length and 20 feet in width.

Up to date most villagers are still staying in temporary shelters they built themselves in their fields and some are still in their farms.

However, they are being forced to continue the construction. Moreover, they were told to provide one cow to local based Light Infantry Battalion (LIB) 517, every two weeks, said a villager in Hokhai.

The project does not seem succeed as almost all of the carpenters were reportedly turned back and traders also stopped providing woods because most did not get paid by the officials. And the officials were reported to have quarreled with each other over the unbalance of the power sharing, according to another source.

“An official from the municipality was slapped by the battalion commander Major Kyaw Thu,” he said. “After that many of the civilian officials left.”

According to the rights groups Shan Human Rights Foundation (SHRF) and Shan Women’s Action Network (SWAN)’s report, more than 500 houses and 200 granaries in villages in Mongkeung, Laikha and Kehsi townships, where the campaign took place, had been razed to the ground and over 10,000 people from almost in villages in the townships were homeless.

www.shanland.org

အရွင္ဆႏၵာဓိက အေမရိကတြင္ ခဲြစိတ္ကုသမႈ ထပ္မံခံယူ ဓာတ္ပုံသတင္း

ေအာက္တုိဘာ ၁၂၊ ၂၀၀၉ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ေျမာက္ကယ္ရုိလုိင္းနားျပည္နယ္ေရာက္ နာမည္ေက်ာ္ ေရႊပါရမီေတာရ ဆရာေတာ္ အရွင္ဆႏၵာဓိက။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသုိ႔ ေရာက္ရိွစဥ္ ညာဘက္ ေျခက်င္း၀တ္ ႏွင့္ ေျခဖမုိးတုိ႔ကုိ ခဲြစိတ္ခ့ဲသည္ဟု ဆုိသည္။ စက္တင္ဘာ ၂၂ ရက္ေန႔က ခဲြစိတ္ခ့ဲျခင္း ျဖစ္ၿပီး တလခဲြတိတိ ညာဘက္ေျခေထာက္ကုိ လုံး၀ မေထာက္ရန္ ဆရာ၀န္က ညႊန္ၾကားထားသည္ဟု ယေန႔ထုတ္ အလင္းတန္းဂ်ာနယ္တြင္ ေရးထားသည္။
အရွင္ဆႏၵာဓိကသည္ လြန္ခ့ဲသည့္ ၄ လခန္႔က မုံရြာၿမိဳ႕ ေဗာဓိတေထာင္ ဘုရားရိွ ရပ္ေတာ္မူ ဆင္းတုေတာ္တြင္ ျဖစ္ပြားခ့ဲေသာ မေတာ္တဆမႈေၾကာင့္ ေျခေထာက္ ထိခုိက္သည့္ ဒဏ္ရာ ရရိွၿပီး ျမန္မာျပည္တြင္ ကုသမႈ ခံယူခ့ဲသည္။ ထုိစဥ္က ထိခုိက္ဒဏ္ရာ ရသူမ်ားထဲတြင္ ကေလာင္အမည္“ရေ၀ႏြယ္ (အင္းမ)” ဟု ထင္ရွားသည့္ အရွင္ရာဇိႏၵလည္း ပါ၀င္သည္။

သွ်မ္းအေၾကာင္းသုေတသနညီလာခံ ခ်ဴလာလံုးကြမ္း တကၠသိုလ္၌က်င္းပမည္ တနလၤာေန႕၊ 05 ေအာက္တုိဘာလ 2009 သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္

ေခါင္စဥ္

သွ်မ္းအေၾကာင္းသုေတသနညီလာခံ (ပြဲေတာ္) တရပ္ကို ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕Maha Chulalongkorn building, Faculty of Arts, Chulalongkorn University ၌ ၂၀၀၉ ေအာက္တိုဘာလ ၁၅-၁၇ ရက္ေန႕အထိ က်င္းပမည္ဟုပြဲျဖစ္ေျမာက္ေရး ေကာ္မတီက ေျပာပါသည္။

“အရင္တုန္းကသွ်မ္းလို႕ေျပာရင္ တိုက္ပြဲအေၾကာင္း၊ ေရြ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား၊ ဒုကၡသည္အေၾကာင္းေတြဘဲ လူသိမ်ားပါ တယ္။ အခုသူမ်ားမသိေသးတဲ့ သွ်မ္းေတြရဲ႕ထံုးတမ္းစဥ္လာ၊ ႐ုိးရာဓေလ့၊ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ၊ သမိုင္းေၾကာင္း၊ စာေပ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႕အျခားအေၾကာင္းေတြကို ကမၻာသိေအာင္ သုေတသနစာတမ္းဖတ္ပြဲနဲ႕ျပပြဲေတြခင္းက်င္းျပသဖို႕ ႐ွိတယ္” - ဟု စက္တင္ဘာ ၃၀ ရက္ေန႕ သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပြဲ၌ Chulalongkorn University မွ Asia Studies ဒါ႐ုိက္တာ ေဒါက္တာဆူနိတ္ ကေျပာ၏။

[၁၅-၁၇/၁၀/၀၉ ရက္ေန႕က်င္းပမည့္ သွ်မ္းအေၾကာင္းသုေတသနညီလာခံ နံရံကပ္စာေစာင္]

၁၅-၁၇/၁၀/၀၉ ရက္ေန႕က်င္းပမည့္ သွ်မ္းအေၾကာင္းသုေတသနညီလာခံ နံရံကပ္စာေစာင္

International Conference of Shan Studies (ICSS) တြင္ ထိုင္းအေျခစိုက္သွ်မ္းမ်ားအျပင္ ျပည္တြင္းျပည္ပမွ ပညာ႐ွင္မ်ား စာတမ္းဖတ္ပြဲအျပင္ သမိုင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ စာေပ၊ ႐ိုးရာဓေလ့၊ အစားအေသာက္ဆိုင္ရာ ျပပြဲလည္းခင္း က်င္းျပသသြားမည္ ဟု ေျပာပါသည္။

ခ်င္းမိုင္မွ စ၀္ခမ္းဟန္ဖွာ့ က - “သွ်မ္းအေၾကာင္း သုေတသန ညီလာခံ (ပြဲေတာ္) ICSS က်င္းပရတဲ့ အဓိကအေၾကာင္း ရင္း ၄ ခု႐ွိတယ္။ (၁) သွ်မ္းလူမ်ဳိးေတြရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ အဂၤါလကၡဏာျဖစ္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈေတ ြမေပ်ာက္ကြယ္ေအာင္ျမႇင့္တင္ ဖို႕၊ (၂) မ်ဳိး႐ုိးဇာတိသမိုင္းေၾကာင္းကိုဂုဏ္ယူတတ္ဖို႕ (၃) တိုင္း (Tai/Dai) လူမ်ဳိး/စကားေျပာတဲ့အေ႐ွ႕ေတာင္အာ႐ွ႐ွိ လူဦးေရ သန္း ၁၀၀ မွာ သွ်မ္းမ်ား တစိတ္တပိုင္းပါ၀င္မႈ (၄) ေလာ၀္၊ ထိုင္း နဲ႕ သွ်မ္း အၾကားရင္းႏွီးမႈပိုမိုနီးစပ္မႈ႐ွိလာ ေအာင္ ျမင့္တင္ဖို႕ စတာေတြအဓိကျဖစ္တယ္။ ဘယ္အတိုင္းတာအထိ လုပ္ႏိုင္မလဲေတာ့မေျပာႏိုင္ဘူး” - ဟုေျပာ ၏။

ခ်ဴလာလံုးကြမ္း တကၠသိုလ္ Chulalongkorn University မွ Asia Studies သည္ ျမန္မာ၊ ဗီယက္နမ္၊ ကေဗၻာဒီးယား၊ ႏွင့္ ထိုင္း လူမ်ဳိးမ်ားဆိုင္ရာသမိုင္းေၾကာင္းႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို သုေတသနျပေလ့လာရန္ျဖစ္သည္။

“အစတုန္းက တိုင္းျပည္႐ွိတဲ့ လူမ်ဳိးေတြအတြက္ဘဲ က်ေနာ္တို႕ ရည္႐ြယ္ခဲ့ေပမဲ့ အခုက သမိုင္းအစဥ္အလာႀကီးၿပီး လက္႐ွိ တိုင္းျပည္မ႐ွိတဲ့လူမ်ဳိးေတြအတြက္က်င္းပေပးရတာက သူတို႕ေတြကို ကမၻာကပိုသိေအာင္ျပန္လည္ေဖၚေဆာင္ ေပးတာ ျဖစ္တယ္” - ဟု ေဒါက္တာဆူနိတ္ က ဆက္ေျပာ၏။

လြန္ခဲ့သည့္ ၃-၄ ႏွစ္ကလည္း International Conference of Shan Studies (ICSS သွ်မ္းအေၾကာင္းသုေတသန ညီလာခံ (ပြဲေတာ္) ကဲ့သို႕ ရခိုင္၊ မြန္ တို႕အတြက္လည္း က်င္းပေပးခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါသည္။

AIDS ကာကြယ္ေဆးအတြက္ ေအာင္ျမင္မႈ ပထမ ေျခလွမ္း

AIDS ကာကြယ္ေဆးအတြက္ ေအာင္ျမင္မႈ ပထမ ေျခလွမ္း

မန္ဇူး
post by Sunday, September 27, 2009


အစိုးရထိပ္တန္း ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ သိပၸံပညာရွင္အမ်ားစုဟာ ဒီကမၻာေျမအတြင္းမွာ လူသားေတြကို ၿခိိမ္းေျခာက္အႏၲရာယ္ျပဳေနတဲ့ AIDS ေရာဂါကပ္ဆိုးကို ဘယ္လိုသ႑ာန္နဲ႔ ကာကြယ္မႈေတြျပဳလုပ္ရမလဲဆိုတဲ့ စီမံေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြနဲ႔ ထုိင္းႏိုင္ငံရဲ႕သုေသသန ကြင္းျပင္ၾကီးမွာ လူသားသံုးဦးကို ေလ့လာစမ္းသပ္ရင္း HIV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို ကာကြယ္ဟန္႔တားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ သုေသသီေတြရဲ႕ ေျပာ ၾကားခ်က္အရေတာ့ လက္ငင္းအသံုးျပဳဖို႔ရာအတြက္ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးဘူးလို႔ဆိုထားေပမယ့္လို႔ ၂၆ ႏွစ္ဆိုတဲ့ ကာလရွည္ၾကာ သည့္တိုင္ေအာင္ AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကုိ တစိုက္စိုက္မတ္မတ္ ႀကိဳးစားရွာေဖြျခင္းရဲ႕ ရလဒ္လို႔ပဲ ေျပာရမယ္ထင္တယ္။ သိပ္မၾကာခင္ အ ခ်ိန္ကေတာင္ သိပၸံပညာရွင္အေတာ္မ်ားမ်ားက ဒီေရာဂါကပ္ဆိုးကို ကာကြယ္ဖို႔ရာအတြက္မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ေတာင္ ေတြးထင္ထား ခဲ့ၾကတာ။

ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖဲြ႔ႀကီးနဲ႔ ကမၻာ့ကုလသမဂၢမွ UNAIDS ကိုယ္စားလွယ္ကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္မ်ားစြာထဲက ဒီေရာဂါကို ထိထိ ေရာက္ေရာက္ကာကြယ္ခ်င္ခဲ့ေပမယ့္ မျဖစ္ႏိုင္ခဲ့တာေၾကာင့္ အခုလိုမ်ဳိး ေတြ႔ရွိခ်က္အသစ္ဟာ သုေသသနနယ္ပယ္အတြက္ လိုလားတဲ့ ပန္းတိုင္ေရာက္ဖို႔ရာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ တစတစ ပိုမိုနီးကပ္လာတယ္လို႔ ေျပာဆိုသြားပါတယ္။ ဒါဟာ ကမၻာ့ေဆးပညာေလာကအတြက္ေတာ့ တကယ့္ကို ႀကီးမားတဲ့ အေျပာင္းလဲျဖစ္ရပ္ႀကီးလု္ိ႔ အေမရိကန္ စစ္ေဆးသိပၸံခြဲစိတ္ေရးဌာနမွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အဲရစ္စကူးေမကာ က ေျပာခဲ့သည့္အျပင္ ဒီေဆးသိပၸံမွ ကမၻာ့ကပ္ေဘး ေရာဂါႀကီးျဖစ္တဲ့ AIDS ေရာဂါကာကြယ္ေဆးအတြက္ သုေသသနျပဳဖို႔ရာ ေထာက္ပံံ့ ကူညီမႈျပဳမယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ HIV ေရာဂါကာကြယ္ဖို႔ရာအတြက္ သိပၸံပညာရွင္ေတြစုစည္းၿပီး နည္းလမ္းရွာေဖြခဲ့ၾကတဲ့ အထဲမွာ ဒါဟာပထမဆံုးအႀကိမ္ျဖစ္တယ္။ မဟာဗ်ဴဟာအရ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ကာကြယ္ေဆးအတြက္ သုေသသနျပဳလုပ္ၾကရာမွာ အသြင္မတူတဲ့နည္းလမ္းေတြကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကသလို အေစာပိုင္းကာလေတြတုန္းက တသီးပုဂၢလိကဆန္ဆန္ ေလ့လာစမ္းသပ္ခဲ့ၾက တယ္လို႔ သိပၸံပညာရွင္ေတြကဆိုထားပါတယ္။ အသြင္သ႑ာန္မတူတဲ့ HIV ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရသူ ၃၁% ေက်ာ္ခန္႔ကို ဒီစမ္းသပ္ မႈအတြက္ စိတ္ပါ၀င္စားတက္ႂကြသူ ၁၆,၀၀၀ ေက်ာ္ ဦးေရကို သုေသသနျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ဗန္ေကာက္ၿမိဳ႕မွာအဂၤါေန႔က သုေသသီ ေတြက ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားသြားပါတယ္။ ဆံုးခန္းတိုုင္သည့္ ရလဒ္မဟုတ္ေသာ္ျငားလည္း ဒီေရာဂါကာကြယ္ဖို႔ရာအတြက္ ထိေရာက္ ၿပီးစိတ္ခ်ရသည့္ ပထမဦးဆံုး အေထာက္အထားျဖစ္ေၾကာင္း သုေသသနအတြက္ ဦးေဆာင္ကူညီေနသူ စစ္ဖက္ဆိုင္ရာ ဆရာ၀န္ ျဖစ္သူ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ဂ်႐ုမ္းကင္ ကေျပာဆိုသြားပါတယ္။ ဒီေတြ႔ရွိခ်က္အေပၚ အေျခခံၿပီး AIDS ေရာဂါကာကြယ္ေဆးအတြက္ ပိုမို ထိေရာက္ၿပီး ေကာင္းမြန္တဲ့ သုေသသနဆိုင္ရာအသစ္ေတြ ထြက္ေပၚလာႏိုင္တယ္လို႔ ဒီေလ့လာမႈအတြက္ ပူးေပါင္းတာ၀န္ယူ ေထာက္ ပံ့ကူညီေပးေနတဲ့ National Institute of Allergy and Infectious Diseases မွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးျဖစ္သူ ေဒါက္တာ အန္ေတာ္နီဖာအူစီ ကေတာ့အေကာင္းျမင္႐ွဳေထာင့္ကေန သံုးသပ္ေျပာဆုိသြားတယ္။ လားရာပြင့္သြားတဲ့အတြက္ ျမင္ကြင္းက်ယ္သြားၿပီး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ပန္းတုိင္ကိုပါ ခပ္ေရးေရးျမင္ေနရလို႔ အတူလက္တြဲၿပီး သုေသသနဆိုင္ရာ အသစ္ေတြ႔ရွိခ်ုက္ကို ေဖာ္ထုတ္ၾကဖို႔ကိုပါ တိုက္တြန္း သြားတယ္။

လာမည့္ရက္သတၱပတ္အတြင္း နယူးေရာက္ၿမိဳ႕မွာ သုေသသီေပါင္းမ်ားစြာအျပင္ ကာကြယ္ေဆးအတြက္ ၀ိုင္း၀န္းလုပ္ေဆာင္ေနသူ ေတြနဲ႔ ဒီစီမံကိန္းအေပၚထဲထဲ၀င္၀င္ ေထာက္ပံ့ကူညီမယ့္ အလွဴရွင္ေတြ၊ AIDS ေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သုေသသနလုပ္ေနတဲ့ သိပၸံ ပညာရွင္ေတြ၊ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔အစည္း၊ ေငြေၾကးဆိုင္ရာေထာက္ပံ့တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ပမာဆိုရေသာ္ ဘီလ္ နဲ႔ မလင္းဒါဂိတ္ ေဖာင္ေဒးရွင္းလိုမ်ဳိး၊ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္ေတြဟာ ေရွ႕ဆက္လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အစီအစဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ရွိတယ္ လို႔ ကမၻာ့ HIV ကာကြယ္ေရးအဖဲြ႔မွ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာ အဲလန္ဘားန္စတိန္းက ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုပါတယ္။ ဒီေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ထုိင္းစစ္ဖက္ဆိုင္ရာေဆးသိပၸံနဲ႔ တသီးပုဂၢလိက သိပၸံပညာရွင္ေတြပါ တက္ေရာက္ၾကလိမ့္မယ္။ ကမၻာတ၀ွမ္းမွာရွိတဲ့ သိပၸံ ပညာရွင္ေတြက ပထမဆံုးအႀကိမ္ ဒီေအာင္ျမင္မႈအေပၚ ခ်ီးက်ဴးေထာပနာ ျပဳၾကတယ္။

၁၉၈၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြထဲက AIDS ေရာဂါကာကြယ္ေဆးအတြက္ ၁၀ ႏွစ္အခ်ိန္ယူလုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုတဲ့ အသံေတြကို က်ေနာ္တို႔ ၾကားေနခဲ့ၾကရတယ္။ ဘ၀တေလွ်ာက္လံုးမွာ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ခံစားမိတာကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚကိုေရာက္ ေနၿပီလို႔ Access Project မွာတာ၀န္ယူလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ကုိလံဘီယာ တကၠသိုလ္မွ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူအျဖစ္နဲ႔ ေရာ ရ၀မ္ဒါႏိုင္ငံ AIDS ေရာဂါကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးဌာနမွာပါ ကူညီလုပ္ေဆာင္ေပးေနသူ ဂ်ဳိးစ္႐ူဇင္ ကေျပာပါတယ္။

ထိုုင္းျပည္သူ႔က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ဒီေလ့လာမႈအတြက္ လမ္းညႊန္မႈေတြေပးခဲ့သလိ္ု အေမရိကန္စစ္ဖက္ဆိုင္ရာကလည္း ထိုင္း အစိုးရနဲ႔ ႏွစ္ရွည္လမ်ားပူးတြဲၿပီး ကာကြယ္ေဆးနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ စမ္းသပ္မႈမ်ားျပဳလုပ္ျခင္း၊ စစ္ဖက္ဆိုင္ရာ၀န္ထမ္းမ်ားနဲ႔ အရပ္ဘက္ ဆိုင္ရာ ျပည္သူလူထုကို ကာကြယ္ဖို႔ရာအတြက္ အတူပူးတြဲၿပီး ေဆးဖက္ဆိုင္ရာ ဖြံၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ အတြက္ေတာ့ HIV ဟာအဓိကျပႆနာတရပ္လိုျဖစ္ေနေတာ့ ေလ့လာဖို႔ရာအတြက္ ဖိအားတရပ္ေပးသလို ျဖစ္ေနတာေပါ့၊ ဒီလုိ ဆိုလိုက္လို႔ အေမရိကန္၊ အာဖရိက ဒါမွမဟုတ္မသိမျမင္ႏိုင္ရတဲ့ ကမၻာႀကီးရဲ႕ ေထာင့္တေနရာမွာ ရွိေနတဲ့ေရာဂါကို ကာကြယ္ဖို႔ရာ အတြက္ သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာအေတာ္ေလးကို စိတ္ဖိဆီးမႈေ၀ဒနာကို ခံစားေနၾကရရွာတယ္။

ကာကြယ္ေဆးဆုိင္ရာအကူအညီေပးမႈဟာ အဆိုးအေကာင္းလို႔ဆိုရမဲ့ ပါးလႊာတဲ့ျခားနားမႈေၾကာင့္ အေတာ့္ကိုအႏၲရာယ္နဲ႔နီးကပ္တယ္ လို႔ဆုိရမယ္။ UNAIDS ရဲ႕ခန္႔မွန္းတြက္ဆခ်က္အရ တကမၻာလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ဆိုရေသာ္ ေန႔စဥ္လူ ၇,၅၀၀ ခန္႔ဟာ HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံေနရၿပီး ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြင္း AIDS ေရာဂါေၾကာင့္ လူႏွစ္သန္းဟာ အသက္ဆံုး႐ွဳံးခဲ့ၾကရတယ္။ Prime-boost ဆိုတဲ့ ခ်ဥ္း ကပ္မႈအတိုင္း နည္းလမ္းႏွစ္သြယ္နဲ႔ ေရာဂါကာကြယ္ေဆးကို စမ္းသပ္ေလ့လာရာ ပထမနည္းျဖစ္တဲ့ အစကနဦးထဲက ခုခံႏိုင္စြမ္းမရွိ တဲ့ နည္းလမ္းသံုးၿပီး HIV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကိုတုိက္ခိုက္ျခင္းနဲ႔ ဒုတိယနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ အင္အားအလံုအေလာက္ရွိၿပီးမွ တုန္႔ျပန္တိုက္ခိုက္ နည္းေတြနဲ႔ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ပါတယ္။

ALVAC ကို ေရာဂါရွာေဖြေရးနဲ႔ ေဆး၀ါးထုတ္လုပ္ေရးကုမၸဏီႀကီးျဖစ္တဲ့ ဆာႏိုဖီပါစတီအာ က ျပင္သစ္လူမ်ဳိးေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္သူ ဆာႏိုဖီ အာဗင္တီစ္မွေဖာ္စပ္သလို AIDSVAX ကိုေတာ့ VaxGen ကုမၸဏီႀကီးမွ အစျပဳၿပီးတုိးတက္ေအာင္ျပဳလုပ္ခဲ့သလို အခုေန အခါ မွာေတာ့ VaxGen က ၀န္ထမ္းတခ်ဳိ႕ဟာ လူမႈေရးဆို္င္ရာလုပ္ငန္းအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းၿပီး ကမၻာ့ေနရာအႏွံ႔အျပားက ကူးစက္ ေရာဂါနဲ႔ ေသဆံုးမႈျပႆနာေတြကို ကူညီေျဖရွင္းေပးေနတယ္။ ALVAC ကို ကေနရီငွက္ရဲ႕ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမွ အသြင္ ေျပာင္းၿပီး အသံုးျပဳထားတာျဖစ္သလို လူ႔အသက္အႏၲရာယ္ကိုေတာ့ ထိခိုက္မႈတစံုတရာမရွိႏိုင္ေပမယ့္လို႔ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းမွာရွိတဲ့ HIV ဗီဇမ်ဳိးေစ့ ေတြဆီကို သယ္ေဆာင္ကူးေျပာင္းၿပီးေပါင္းစပ္ေစတယ္။ AIDSVAX က်ေတာ့ HIV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးရွိတဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ တ၀ိုက္မွာ ဇီ၀ေဗဒ အင္ဂ်င္နီယာ နည္းနဲ႔အသြင္ေျပာင္းလုပ္ေဆာင္တယ္။ ဒီေရာဂါကာကြယ္ေဆးဟာ ဗိုုင္းရပ္စ္ အကုန္လံုးကို မကာကြယ္ႏိုင္သလို ေသဆံုး ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ ရွင္သန္ျခင္းနဲ႔ HIV ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ရယ္လို႔ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒီေလ့လာစမ္းသပ္မႈမွာ ေရာဂါကူးစက္မႈေၾကာင့္ HIV အႏွဳတ္လကၡဏရွိသူ အသက္ ၁၈ မွ ၃၀ ႏွစ္အတြင္းရွိ ထုိုင္းအမ်ဳိးသားနဲ႔ အမ်ဳိး သမီးေတြကို ေရာေႏွာၿပီးစမ္းသပ္စစ္ေဆးပါတယ္။ တ၀က္ကိုေတာ့ အစကနဦးထဲက ခုခံႏိုုင္စြမ္းမရွိတဲ့ နည္းလမ္းအတိုင္း ALVAC ေဆး ေလးခြက္စာ ေသာက္သံုးေစၿပီး က်န္တ၀က္ကိုေတာ့ ဒုတိယနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ အင္အားအလံုအေလာက္ရွိၿပီးမွ တိုက္ခိုက္တဲ့ AIDSVAX ေသာက္ေဆးႏွစ္ခြက္စာနဲ႔ ေျခာက္လေက်ာ္ၾကာေအာင္စမ္းသပ္သလို တျခားက်န္ရစ္သူေတြကိုေတာ့ ဟန္ျပအေနျဖင့္သာ တုိက္ေကၽြးေစတယ္။ ဒီေလ့လာစမ္းသပ္မႈ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ၿပီးဆံုးမယ္ဆိုတာကေတာ့ ဘယ္သူတဦးတေယာက္မွ မသိၾကပါဘူး။ ေစ တနာ့၀န္ထမ္းအေနနဲ႔ ၀င္ေရာက္ေလ့လာမႈျပဳေတြကိုေတာ့ သုေသသနမျပဳလုပ္ခင္ကတည္းက ကာကြယ္ေဆးအတြက္ စမ္းသပ္ျပဳလုပ္ မွာျဖစ္ေၾကာင္း ႀကိဳတင္အသိေပးေျပာၾကားထားတာေတြေတာ့ရွိပါတယ္။ ကိုယ္စီတိုင္းကို ကြန္ဒံုးေပးထားျခင္း၊ လိင္ဆက္ဆံမႈနဲ႔ သက္ ဆိုင္ေသာ ပညာေပးလုပ္ေဆာင္ျခင္းမ်ားအျပင္ လိင္မွတဆင့္ ေရာဂါကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ႏိုင္ေၾကာင္းနဲ႔ HIV ေရာဂါအတြက္ ေျခာက္လ ၾကာ စမ္းသပ္လုပ္ေဆာင္မည့္ အေၾကာင္းသတိေပးေျပာၾကားမႈေတြရွိပါတယ္။ မည္သူမဆို ေရာဂါကူးစက္မႈတစံုတရာရွိခဲ့ပါက ေဆး၀ါး ကုသ ခံယူဖို႔ရာအတြက္ အခမဲ့၀န္ေဆာင္မႈေပးမွာျဖစ္တယ္။ HIV ပိုးအတြက္စမ္းသပ္စစ္ေဆးသူအားလံုးဟာ သံုးႏွစ္အတြင္း ေျခာက္လ တခါ လုပ္ေဆာင္မွာျဖစ္ၿပီး ကာကြယ္ေဆးသက္တမ္းကာလဟာ ကုန္ဆံုးမွာျဖစ္တယ္။

ရလဒ္

ကူးစက္မႈအသစ္အရထြက္ေပၚလာတဲ့ ရလဒ္ကေတာ့ ကာကြယ္ေဆးလက္ခံရရွိသူေတြဟာ ၅၁ မွာ ၈,၁၉၇ ထြက္ေပၚလာၿပီး ဟန္ျပ ေဆးတိုက္ေကၽြးမႈကို လက္ခံရသူေတြရဲ႕ ရလဒ္ကေတာ့ ၇၄ မွာ ၈,၁၉၈ ပဲျဖစ္တယ္။ ကာကြယ္ေဆးသံုးစြဲတဲ့ အစုအဖြဲ႔ဟာ ကူးစက္မႈ ႏႈန္းထားေအာက္ ၃၁% ဆိုတဲ့ရလဒ္ ထြက္ေပၚလာသလိ္ု ပါ၀င္သူႏွစ္ဦးကေတာ့ ေရာဂါကူးစက္ခံရမႈေၾကာင့္ေသဆံုးသြားရရွွာတယ္။

သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ သ႑ာန္မတူတဲ့ ကာကြယ္ေဆးႏွစ္မ်ဳိး ဘာေၾကာင့္ပူးတြဲတုိက္ဖ်က္ၾကသလဲဆိုတာကုိေတာ့ အေျဖရွာမရေသး ဘူးလို႔ အစိုးရဌာနမွ သိပၸံပညာရွင္တဦးျဖစ္ၿပီး HIV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ AIDS ေရာဂါေ၀ဒနာခံစားေနရသူေတြကို အကူအညီ ေပးျခင္း အျပင္ လူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ AIDSVAX အဖြဲ႔ကုိဦးေဆာင္ေနသူ ေဒါက္တာ ဒိုနယ္ရ္ဖရန္႔စစ္ ကေျပာပါတယ္။ AIDSVAX ဟာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းမွာရွိေနတဲ့ HIV ေရာဂါပိုးကို ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ကာကြယ္တုိက္ခိုက္ဖို႔ရာအတြက္ကိုရည္ရြယ္ထားျခင္းျဖစ္တယ္။ ဆာႏိုဖီ ေရာဂါကာကြယ္ေဆးဟာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းမွာရွိတဲ့ ဆဲလ္ေတြကို ဆြေပးၿပီး ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို ဦးတည္တိုက္ခိုက္တာျဖစ္တယ္။ ဖရန္႔စစ္ရဲ႕အဆိုအရေတာ့ ဆန္႔က်င္ဘက္အရာေတြကို ေပါင္းစပ္လိုက္တဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ တရပ္လို႔ပဲဆိုရေတာ့မွာေပါ့။ ဘာေၾကာင့္ တ ခ်ဳိ႕ေတြၾကေတာ့ ေရာဂါကူးစက္ခံရၿပီး တခ်ဳိ႕လူေတြၾကေတာ့ မျဖစ္သလဲဆိုတာ ပူးေပါင္းပါ၀င္လာသူေတြ နားလည္သေဘာေပါက္ သိ ရွိလာဖို႔ရာအတြက္ သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ နမူနာေသြးစစ္ခ်က္ကိုရယူဖို႔လိုအပ္တယ္။ ကာကြယ္ေဆးပမာဏဟာ လက္ရွိအေနအထား အရေတာ့ အကန္႕အသတ္နဲ႔သာရွိၿပီးနယ္ပယ္က်ဥ္းက်ဥ္းေလးကိုသာ သုေသသနလုပ္ခဲ့ရေပမယ့္လို႔အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ က်ေနာ္ တို႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္လို႔ ဖရန္႔စစ္ကေျပာဆိုသြားပါတယ္။ ဆာႏိုဖီ က၀န္ထမ္းေတြကလည္း ဒီသေဘာထားအတိုင္းပါပဲ။ ဒီကုမၸဏီရဲ႕ ေဒါက္တာ ဆန္ေဂ်းဂူရန္နာသန္ ရဲ႕ သေဘာကေတာ့ စဥ္ဆက္မျပတ္ေလ့လာဖို႔ရာအတြက္ ႏွစ္ကာလတို စီမံကိန္းခ် လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္သလို ကာကြယ္ေဆးကို ဒီ့ထက္ေကာင္းမြန္ဖို႔ရာအတြက္ တျခားေသာ ယွဥ္ၿပိဳင္ဘက္အသစ္ေတြကလည္း boost နည္းလမ္းကုိ အေျချပဳစဥ္းစားၿပီးလုပ္ေဆာင္လာႏိုင္သည့္အတြက္ မူပိုင္ခြင့္လို္အပ္ေၾကာင္းကိုပါထည့္သြင္းေျပာဆုိသြားတယ္။ AIDS နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သုေသသနကိုဒီ့ထက္ပိုမို က်ယ္ျပန္႔စြာလုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဥပေဒဆိုင္ရာလုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြဟာ အခရာက်လာၿပီ။

နယူးေယာက္ အေျခစုိက္ Community HIV/AIDS Mobilization Project မွ ဥပေဒေၾကာင္းဆိုင္ရာ အၾကံေပးေရးအဖြဲ႔မွေျပာေရးဆို ခြင့္ရွိသူ ဂ်ဴလီယာေဒးဗစ္ ကေတာ့ ခုေနအခါ ဒီကာကြယ္ေဆးသံုးစြဲမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အျငင္းခံုျပဳေနၾကမယ့္အစား ေတြ႔ရွိခ်က္အေပၚ အေျချပဳၿပီး တစိုက္မတ္မတ္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ကို အေလးထားေျပာဆိုသြားတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ဒီ သုေသသနျပဳခ်က္ ဘာလို႔ေအာင္ျမင္ၿပီး ဆံုးသြားရသလဲဆိုေတာ့ AIDS ေရာဂႏၲရကပ္ဆိုက္တဲ့ ဗဟိုခ်က္မဟာ ထိုင္းႏိုင္ငံျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အေမရိကန္ သိပၸံပညာရွင္ ေတြဟာ သုေသသနကုိလာေရာက္လုပ္ကိုင္တာျဖစ္သလို ကာကြယ္ေဆးတိုက္ေကၽြးဖို႔ရာအတြက္ မ်ဳိ႐ိုးဗီဇဆိုင္ရာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းအခ်က္္အလက္ရရွိႏိုင္သလို ထိုင္းအစိုးရအေနနဲ႔ သုေသသနလုပ္ဖို႔ရာအတြက္ အၾကံဥာဏ္အျပင္ အေကာင္းဆံုးေထာက္ပ့ံမႈ ေတြ ေပးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္လည္းျဖစ္တယ္။ AIDS နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပြဲဦးထြက္သုေသသနျပဳလုပ္ထဲက ထိုင္းအစိုးရဟာ ေအာင္ျမင္မႈ ေတြရခဲ့တယ္။ ဒီေလ့လာမႈတခုလံုးအတြက္ ၁၆,၀၀၀ ထက္မကတဲ့ လူေပါင္းမ်ားစြာရဲ႕ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေၾကာင့္ ကူးစက္ခံရသူေပါင္း ၁၂၅ ေယာက္ ထြက္ေပၚလာသလို မထင္မွတ္ထားေလာက္ေအာင္ကို ေအာင္ျမင္မႈအေပါင္းက ဆီးႀကိဳေနတာကေတာ့ ႀကိဳးပမ္း အားထုတ္မႈရဲ႕ ရလဒ္လို႔ပဲဆိုရမွာေပါ့။

သိပၸံပညာရွင္ေတြကေတာ့ ဒီကာကြယ္ေဆးရဲ႕ သက္ေရာက္မႈအခ်ိန္ပမာဏကို သိခ်င္ေနၾကသလို အင္အားအလံုအေလာက္ရွိၿပီးမွ တိုက္ခိုက္တုံ႔ျပန္မႈ စြမ္းရည္ျမင့္မားလာျခင္း ဟုတ္မဟုတ္ သိဖို႔လိုအပ္လာတဲ့အျပင္ ဒီကာကြယ္ေဆးဟာ လိင္တူဆက္ဆံလို႔ ကူးစက္ သူေတြအေပၚမွာေရာ အကာအကြယ္ေပးႏိုင္သလားနဲ႔ ဒါမွမဟုတ္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲျခင္းေၾကာင့္ ကူးစက္သူေတြအေပၚမွာေရာ ဘယ္ လို အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈရွိသလဲဆိုတာကို အေတာ္ေလးသိခ်င္ေနၾကတယ္။ ဒီေရာဂါကာကြယ္ေဆးဟာ HIV ပိုးကူးစက္ခံရၿပီးသား လူတေယာက္ရဲ႕ ေသြးအေပၚမွာေတာ့ ဘယ္လိုမွအက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမရွိတဲ့ ဒီကာကြယ္ေဆးဟာ ခုခံအားနည္းပါးမႈအေပၚမွာ အကန္႔ အသတ္နဲ႔ ေခ်ဖ်က္ႏိုင္ရွိလားဆိုတာနဲ႔ ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရၿပီးသား သူေတြအေပၚမွာထပ္ၿပီးဆိုးက်ဳိးကုိ ျဖစ္သလားဆိုတာကိုေတာ့ ေနာက္ထပ္ေလ့လာမႈေတြ ျပဳလုပ္ရမွာျဖစ္တယ္။ သမ႐ိုးက်မဟုတ္တဲ့ အစပ်ဳိးေအာင္ျမင္မႈဟာ အလြန္တရာကိုအေရးပါလွသလို သိပၸံ ပညာရွင္ေတြကေတာ့ ဒီေရာဂါအေပၚ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာထိ ကာကြယ္ႏိုင္မလဲဆိုတာကေတာ့ မွန္းဆတြက္ခ်က္ေနတုန္းပဲ ဆိုတာရယ္ အဆံုးသတ္ေကာက္ခ်က္ဆြဲလို႔မရေသးသည့္အတြက္ ဆႏၵေစာၿပီးမထုတ္ေဖာ္ဖို႔အင္မတန္ အေရးႀကီးေၾကာင္း ဖူဆီ က ေကာက္ခ်က္ခ် သံုးသပ္သြားတယ္။

မန္ဇူး(ဘာသာျပန္သည္)





မူရင္းစာမ်က္ႏွာ
http://news.yahoo.com/s/ap/20090924/ap_on_he_me/med_aids_vaccine